Tehlikeli madde taşımacılığı

Tehlikeli madde taşımacılığı

Tehlikeli madde taşımacılığı, insan sağlığına, çevreye ve güvenliğe zarar verme potansiyeli taşıyan ürünlerin, uluslararası kurallara uygun şekilde taşınmasını ifade eder. Bu ürünler yanıcı, patlayıcı, zehirli, aşındırıcı ya da radyoaktif olabilir ve bu nedenle ADR, IMDG, IATA gibi taşımacılık kodları ve kuralları çerçevesinde özel olarak sınıflandırılır ve taşınır.

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Nedir?

Tehlikeli maddeler, Birleşmiş Milletler (UN) tarafından tanımlanmış ve 9 ana sınıfa ayrılmıştır. Bu sınıflar, taşıma sırasında uygulanması gereken güvenlik prosedürlerini belirler. Tehlikeli maddelerin taşınması, sürücülerden taşıma belgelerine, araç donanımından güzergâh izinlerine kadar pek çok özel düzenlemeye tabidir.

  1. Sınıf 1 – Patlayıcı MaddelerUN Kodları: UN0001 – UN0500
    Örnekler: Havai fişek, dinamit, mühimmatSınıf 2 – GazlarUN Kodları: UN1001 – UN1972
    Alt sınıflar: Yanıcı gazlar (2.1), yanıcı olmayan gazlar (2.2), zehirli gazlar (2.3)
    Örnekler: LPG, asetilen, amonyakSınıf 3 – Yanıcı SıvılarUN Kodları: UN1202 – UN1993
    Örnekler: Benzin, etanol, boya çözücüleriSınıf 4 – Yanıcı KatılarUN Kodları: UN1325 – UN2623
    Örnekler: Magnezyum, kibrit, fosforSınıf 5 – Oksitleyici Maddeler ve Organik Peroksitler

    UN Kodları: UN2014 – UN3110
    Örnekler: Amonyum nitrat, hidrojen peroksit

    Sınıf 6 – Zehirli ve Bulaşıcı Maddeler

    UN Kodları: UN1005 – UN3490
    Örnekler: Siyanür, tıbbi atık

    Sınıf 7 – Radyoaktif Maddeler

    UN Kodları: UN2915 – UN3332
    Örnekler: Tıbbi izotoplar, nükleer atık

    Sınıf 8 – Aşındırıcı Maddeler

    UN Kodları: UN1760 – UN2803
    Örnekler: Sülfürik asit, sodyum hidroksit

    Sınıf 9 – Diğer Tehlikeli Maddeler

    UN Kodları: UN3077 – UN3480
    Örnekler: Lityum piller, kuru buz, çevreye zararlı maddeler

    Taşımacılık Kodları: ADR, IMDG, IATA

    • ADR (Karayolu): Avrupa’da karayolu ile tehlikeli madde taşımacılığı için geçerli düzenlemelerdir.
    • IMDG (Denizyolu): Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Kodudur.

 

  1. Uluslararası Taşımalar için İzinler

  • Eğer taşıma ülke dışına çıkacaksa (örneğin Almanya → Türkiye gibi),
    • Her transit geçilecek ülke için ayrı aşırı ağırlık/boyut izinleri alınmalıdır.
    • Schengen ülkeleri arasında da olsa bu izinler ayrı ayrı alınır.
  • Genelde:
    • Türkiye’de: Karayolları Genel Müdürlüğü
    • Almanya’da: BAG (Bundesamt für Güterverkehr)
    • Fransa’da: DIR (Direction Interdépartementale des Routes)
      gibi yetkili kuruluşlar sorumludur

Taşımacılık Kodları: ADR, IMDG, IATA

  • ADR (Karayolu): Avrupa’da karayolu ile tehlikeli madde taşımacılığı için geçerli düzenlemelerdir.
  • IMDG (Denizyolu): Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Kodudur.
  • IATA (Havayolu): Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin tehlikeli madde taşımacılığı kurallarını ifade eder.

Tehlikeli Madde Taşımacılığında Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Sertifikalı Sürücü ve Firma: ADR belgeli sürücüler ve yetkilendirilmiş lojistik firmaları ile çalışılmalıdır.
  • Doğru Etiketleme ve Ambalaj: Her sınıf için özel işaretleme ve ambalaj kullanımı zorunludur.
  • Güzergâh ve Zamanlama Planlaması: Tehlikeli yükler için bazı yollar ve saatler yasak olabilir.
  • Acil Durum Planlaması: Kaza ve sızıntı durumlarında uygulanacak prosedürler önceden hazırlanmalıdır.

UN Kodları Tablosu – Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması

Sınıf UN Kodu Aralığı Sınıf Tanımı Örnek Maddeler
Sınıf 1 UN0001 – UN0500 Patlayıcı maddeler Dinamit, havai fişek, mühimmat
Sınıf 2 UN1001 – UN1972 Gazlar LPG, asetilen, amonyak
2.1 UN1965 vb. Yanıcı gazlar Propan, bütan
2.2 UN1066 vb. Yanıcı olmayan, toksik olmayan gazlar Azot, helyum
2.3 UN1076 vb. Zehirli gazlar Klor, fosgen
Sınıf 3 UN1202 – UN1993 Yanıcı sıvılar Benzin, dizel, tiner
Sınıf 4 UN1325 – UN2623 Yanıcı katılar Fosfor, magnezyum, kibrit
4.1 UN1309 vb. Kolay alev alan katılar Nitro selüloz, naftalin
4.2 UN1376 vb. Kendiliğinden tutuşan maddeler Kömür tozu, alüminyum fosfit
4.3 UN1402 vb. Suyla temas ettiğinde alev alan maddeler Sodyum, potasyum
Sınıf 5 UN2014 – UN3110 Oksitleyici maddeler ve organik peroksitler Amonyum nitrat, hidrojen peroksit
5.1 UN1477 vb. Oksitleyici maddeler Potasyum nitrat, sodyum perklorat
5.2 UN3101 vb. Organik peroksitler MEKP, benzoil peroksit
Sınıf 6 UN1005 – UN3490 Zehirli ve bulaşıcı maddeler Arsenik, siyanür, tıbbi atık
6.1 UN1544 vb. Zehirli maddeler Kurşun bileşikleri, nikotin
6.2 UN3291 vb. Enfeksiyöz maddeler Klinik atık, biyolojik örnekler
Sınıf 7 UN2915 – UN3332 Radyoaktif maddeler Uranyum, radyoizotoplar
Sınıf 8 UN1760 – UN2803 Aşındırıcı (korozif) maddeler Sülfürik asit, sodyum hidroksit
Sınıf 9 UN3077 – UN3480 Diğer tehlikeli maddeler Lityum bataryalar, kuru buz, çevresel tehlikeler

Yüklerinizin güvenli yolculuğu için yanınızdayız!

7/24

İLETİŞİME GEÇ